Περιοχές Εφαρμογής

Η κύρια περιοχή εφαρμογής των περισσοτέρων δράσεων του έργου βρίσκεται στο Δήμο Νικηφόρου Φωκά στο Ρέθυμνο της Κρήτης. Στα βόρεια ο Δήμος βρέχεται από το Κρητικό πέλαγος, στα νότια συνορεύει με το Δήμο Σελλίων, στα ανατολικά με το Δήμο Λαππαίων και στα δυτικά με το Δήμο Ρεθύμνου. Η διοικητική αρμοδιότητα του Δήμου εκτείνεται σε περισσότερες από 21 πρώην κοινότητες και περιλαμβάνει 21 χωριά, τα οποία εκτός από τη μακρά ιστορία τους είναι γνωστά και για τη θαυμάσια αρχιτεκτονική τους. Ο Δήμος έχει έκταση 96 km2 και πληθυσμό 6.600 κατοίκους.

Ο Δήμος Νικηφόρου Φωκά είναι ένας από πολλούς δήμους στην Ελλάδα αλλά και στη Μεσόγειο που αντιμετωπίζει το ίδιο μεγάλο πρόβλημα της διάθεσης μη επεξεργασμένων αποβλήτων ελαιοτριβείων σε εξατμισο-δεξαμενές. Τέσσερα ελαιοτριβεία λειτουργούν στα όρια του Δήμου για περισσότερα από δέκα χρόνια ενώ δύο ακόμα μετά από μακρόχρονη λειτουργία έχουν σταματήσει τις δραστηριότητές τους τα τελευταία χρόνια. Μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί στην περιοχή, αλλά ούτε και σε γειτονικούς δήμους, λεπτομερής μελέτη/αξιολόγηση της ποιότητας των εδαφών και των υδατικών συστημάτων καθώς και του τρόπου με τον οποίο αυτά επηρεάζονται από τις δραστηριότητες των ελαιοτριβείων. Στα πλαίσια των δράσεων του έργου προβλέπεται λεπτομερής μελέτη των φυσικοχημικών ιδιοτήτων των εδαφών καθώς και της πίεσης που υφίστανται τα συστήματα εξαιτίας της διάθεσης των αποβλήτων. Παράλληλα, προβλέπεται περιοδική συλλογή δειγμάτων νερών από πηγές και γεωτρήσεις του Δήμου καθώς και από ποτάμια και ρυάκια προκειμένου να εκτιμηθεί αν και σε ποιο βαθμό έχουν επηρεαστεί οι υδατικοί πόροι της περιοχής.

Μετά την ολοκλήρωση της καταγραφής και εκτίμησης της ποιοτικής κατάστασης του περιβάλλοντος στην περιοχή και αναλόγως των ευρυμάτων θα εφαρμοστεί σε έναν από τους χώρους διάθεσης πιλοτικό έργο βελτίωσης και μελλοντικής προστασίας των εδαφικών και υδατικών συστημάτων.

Μια επιπλέον μικρότερη περιοχή εφαρμογής του προγράμματος βρίσκεται στην Λιγκούρια (Liguria) στην επαρχία της Σαβόνας (Savone) κοντά στην πόλη Αλμπένγα (Albenga) της Ιταλίας. Η επαρχία έχει συνολική έκταση 1.545 km2, περιλαμβάνει 69 δήμους και έχει πληθυσμό περίπου 300.000 κατοίκων. Ο αγροτικός τομέας της περιοχής εξειδικεύεται στην αμπελουργία, στην ελαιοκομία και στην παραγωγή φρούτων και λαχανικών. Η ελαιοκομία έχει ενθαρρυνθεί και προωθηθεί ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των τελευταίων 10 ετών χάρη στη λήψη συγκεκριμένων και ειδικών διοικητικών και πολιτικών μέτρων τα οποία στοχεύουν στην αναβάθμιση/αναδόμηση των πολλών καλλιεργήσιμων εκτάσεων αλλά και των ελαιοτριβείων της περιοχής.

Στην επαρχία της Σαβόνας υπάρχουν 50 ενεργά ελαιοτριβεία ενώ 10 από αυτά είναι πιστοποιημένα για την παραγωγή ελαιολάδου με ονομασία προέλευσης. Οι παραδοσιακοί τρόποι διάθεσης των μη επεξεργασμένων αποβλήτων ελαιοτριβείων στην περιοχή περιλαμβάνουν: διάθεση στο έδαφος (κυρίως στις περιοχές όπου καλλιεργούνται ελαιόδεντρα), διάθεση στο κεντρικό σύστημα αποχέτευσης (όπου επιτρέπεται από τον αρμόδιο δήμο), και μετατροπή των αποβλήτων σε εύκολα κομποστοποιούμενα υλικά με σκοπό την παραγωγή θερμότητας.

Στη διάρκεια του έργου θα πραγματοποιηθεί εφαρμογή αποβλήτων ελαιοτριβείων σε ελαιόδεντρα με σκοπό τον προσδιορισμό παραμέτρων για την ασφαλή χρήση των αποβλήτων στη λίπανση των καλλιεργειών αυτών. Προβλέπεται επίσης η ανάπτυξη αναλυτικών μεθόδων οι οποίες θα επιτρέπουν τον γρήγορο προσδιορισμό χημικών ιδιοτήτων των αποβλήτων.