Χαρακτηριστικά και Σύνθεση Αποβλήτων Ελαιοτριβείων

Τα απόβλητα των ελαιοτριβείων αποτελούν ένα σημαντικό παράγοντα ρύπανσης στις ελαιοκομικές περιοχές αλλά και ένα σημαντικό πρόβλημα προς επίλυση για τη γεωργική βιομηχανία. Ο κυριότεροι λόγοι είναι :

  1. Η μεγάλη παραγωγή αποβλήτων μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα, τα οποία θα πρέπει, ιδανικά, να κατεργαστούν ή να διατεθούν με ασφάλεια για το περιβάλλον πριν αρχίσει η επόμενη παραγωγική περίοδος. Αν και οι παραγόμενοι όγκοι αποβλήτων εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως την ποικιλία του ελαιόκαρπου, το στάδιο ωριμότητας, το χρόνο αποθήκευσης πριν την ελαιοποίηση, το χρόνο διαχωρισμού του ελαιόλαδου από την ελαιοζύμη, το διαθέσιμο νερό στο ελαιοτριβείο και το κόστος προμήθειάς του, σε γενικές γραμμές για κάθε 100 κιλά ελαιόκαρπου παράγονται 100-120 κιλά υγρών αποβλήτων, με μέση ημερήσια τιμή ανά ελαιουργείο 15-20 τόνους.
  2. Τα φυσικο-χημικά χαρακτηριστικά των αποβλήτων, κάποια από το οποία μπορούν να προκαλέσουν σημαντική επιβάρυνση στους αποδέκτες που διατίθενται (π.χ. ευτροφισμός, εκδήλωση τοξικών φαινομένων στην υδρόβια πανίδα, φυτοτοξικότητα, αισθητική υποβάθμιση).
  3. Το ιδιαίτερα υψηλό οργανικό φορτίο των αποβλήτων, το οποίο αποτελείται από ενώσεις άμεσα διασπώμενες (π.χ. σάκχαρα, οργανικά οξέα, αμινοξέα, πρωτεΐνες), από ενώσεις δύσκολα διασπώμενες (π.χ. μεγαλομοριακές λιπαρές ουσίες, πολυφαινόλες). Οι πολυφαινόλες περιέχονται σε υψηλές συγκεντρώσεις στα απόβλητα και είναι υπεύθυνες για την εμφάνιση βιοτοξικών φαινομένων στους φυσικούς αποδέκτες.

Τα απόβλητα των ελαιοτριβείων περιέχουν επίσης πολλά ανόργανα συστατικά (ενώσεις του αζώτου και του φωσφόρου, νάτριο, κάλιο, σίδηρο, κ.α.). Αν και τα ανόργανα αυτά συστατικά δεν είναι τοξικά, εν τούτοις η μεγάλη συγκέντρωσή τους και η επαναλαμβανόμενη διάθεσή τους μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στο περιβάλλον.

Τα απόβλητα χαρακτηρίζονται από

  • Έντονα ιώδες-σκούρο καφέ έως μαύρο χρώμα
  • Πολύ έντονη μυρωδιά ελαιολάδου
  • Πολύ μεγάλο οργανικό φορτίο (τιμές COD μέχρι και 220g/l)
  • Τιμές pH μεταξύ 3 και 6
  • Υψηλή ηλεκτρική αγωγιμότητα
  • Μεγάλη συγκέντρωση πολυφαινολικών ενώσεων (από 0,5 έως 24g/l)
  • Μεγάλη περιεκτικότητα σε στερεή ουσία

Όσον αφορά τη σύσταση των υγρών και των στερεών αποβλήτων της ελαιουργίας θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι τιμές που δίνονται στη βιβλιογραφία διαφέρουν. Αυτό είναι λογικό αν σκεφτεί κανείς ότι τα ελαιουργεία έχουν εποχιακή λειτουργία, καθημερινά παραλαμβάνουν και ελαιοποιούν ελαιόκαρπο διαφορετικής προέλευσης-μεταχείρισης-ποικιλίας αλλά και χρησιμοποιούν διαφορετική τεχνολογία. Συνεπώς μόνο μία ιδέα μπορεί να σχηματιστεί και αυτή αφορά κυρίως το εύρος διακύμανσης των παραμέτρων.

Το εύρος αυτό διαφέρει πάντως και από χώρα σε χώρα. Μερικές παράμετροι των υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων στην Ισπανία και στην Ιταλία. (Knupp G., et al., 1996)

Παράμετρος         Ισπανία (Granada)      Ιταλία (Liguria)

COD (mg/l)                 49.000                        80.400

BOD5 (mg/l)                4.200                        11.500

Ξηρή ουσία (g/l)           35,1                            73,0

pH                                 4,9                               5,2

 

Σύσταση υγρών αποβλήτων ελαιουργείων

Βιβλιογραφία